Shri Guru Charitra Adhyay 9 – श्री गुरुचरित्र अध्याय नौ

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

॥ श्रीसरस्वत्यै नमः ॥ श्रीगुरुभ्यो नमः ॥

ऐकोनि सिद्धाचे वचन । नामधारक करी नमन ।
विनवीतसे कर जोडून । भक्तिभावेंकरुनियां ॥ १ ॥

श्रीपादराव कुरवपुरीं असतां । पुढें वर्तली कैसी कथा ।
विस्तारुन सांग आतां । कृपामूर्ति दातारा ॥ २ ॥

भक्तवत्सल श्रीगुरुराव । जाणोनि शिष्याचा भाव ।
विस्तार करोनि भक्तिस्तव । निरोपिलें श्रीगुरुचरित्र ॥ ३ ॥

सिद्ध म्हणे नामधारका । पुढे जाहले अति कवतुका ।
तया ग्रामी रजक एका । सेवक झाला श्रीगुरुचा ॥ ४ ॥

नित्य श्रीपाद गंगेसी येती । विधिपूर्वक स्नान करिती ।
लौकिकवेव्हार दिव्यगति । आचरती त्रैमूर्ति आपण ॥ ५ ॥

ज्याच्या दर्शनें गंगास्नान । त्यासी काय असे आचरण ।
लोकानुग्रहाकारण । स्नान करिती परियेसा ॥ ६ ॥

वर्ततां ऐसे एके दिवशीं । श्रीपाद येती स्नानासी ।
गंगा वाहे दाही दिशीं । मध्यें असती आपण देखा ॥ ७ ॥

तया गंगा तटाकांत । रजक असे वस्त्रें धूत ।
नित्य येऊनि असे नमित । श्रीपादगुरुमूर्तीसी ॥ ८ ॥

नित्य त्रिकाळ येऊनियां । दंडप्रणाम करुनियां ।
नमन करी अतिविनया । मनोवाक्कायकर्मेसी ॥ ९ ॥

वर्तातां ऐसे एके दिवशीं । आला रजक नमस्कारासी ।
श्रीपाद म्हणती तयासी । एकचित्ते परियेसा ॥ १० ॥

श्रीपाद म्हणती रजकासी । कां रे नित्य कष्टतोसी ।
तुष्टलो मी तुझे भक्तीसी । सुखे राज्य करी म्हणती ॥ ११ ॥

ऐकतां श्रीगुरुचें वचन । गाठी पालवीं बांधी शकुन ।
विनवितसे कर जोडून । सत्यसंकल्प श्रीगुरुमूर्ति ॥ १२ ॥

रजक सांडी संसारभ्रांत । सेवक जाहला एकांतभक्त ।
दुरुनि करी दंडवत । मठा गेलिया येणेचिपरी ॥ १३ ॥

ऐसे बहुत दिवसांवरी । रजक मग सेवा करी ।
आंगण झाडी प्रोक्षणें करी । नित्य नेम येणे विधीं ॥ १४ ॥

असतां एके दिवसी देखा । वसंतमास वैशाखा ।
क्रीडा करीत नदीतून निका । आला राजा म्लेंछ एक ॥ १५ ॥

स्त्रियांसहित नावेंत आपण । अळंकृत आभरण ।
क्रीडा करीत स्त्रियांसह आपण । गंगेमधून येतसे ॥ १६ ॥

सर्व दळ थडिये थडी । अमित असती हस्ती घोडी ।
मिरवीताति रत्नें क्रोडी । अळंकृत सेवकजन ॥ १७ ॥

ऐसा गंगाप्रवाहांत । राजा आला खेळत ।
नाना वाद्ये असे गर्जत । सवे येती थडियेसी ॥ १८ ॥

रजक होता नमस्कारित । शब्दे झाला अति दुश्र्चित ।
असे गंगेंत अवलोकित । समारंभ राजयाचा ॥ १९ ॥

विस्मय करी अति मानसीं । मी जन्मोनियां संसारासी ।
न देखिलें सौख्यासी । पशुसमान देह आपुला ॥ २० ॥

धन्य राजयाचे जिणें । ऐसे सौख्य भोगणे ।
स्त्रिया वस्त्रे अनेक भूषणे । कैसा हा भक्त ईश्र्वराचा ॥ २१ ॥

कैसें याचे आर्जव-फळ । कवण देव आराधिला ।
कैसा गुरु असें भेटला । मग पावला हें पद ॥ २२ ॥

ऐसें मनी चिंतित । करीतसे दंडवत ।
श्रीगुरु श्रीपाद कृपावंत । वळखिली त्याची मनवासना ॥ २३ ॥

भक्तवत्सल श्रीगुरुमूर्ति । ओळखोनि तयाची स्थिति ।
बोलावूनियां पुसती । काय चिंतितोसि मनांत ॥ २४ ॥

रजक म्हणे स्वामियासी । देखिले दृष्टीने रायासी ।
संतोष जाहला मानसी । केवळ दास श्रीगुरुचा ॥ २५ ॥

तपें आराधोनि देवासी । पावला ऐशा अवस्थेसी ।
म्हणोनि चिंतितों मानसीं । कृपामूर्ति दातारा ॥ २६ ॥

ऐसे अविद्यासंबंधेसी । नाना वासना इंद्रियांसी ।
चाड नाहीं या भोगासी । चरणीं तुझे सौख्य माझे ॥ २७ ॥

श्रीपाद म्हणती रजकासी । जन्मादारभ्य कष्टलासी ।
वांछा असे भोगावयासी । राज्यपद तमोवृत्ती ॥ २८ ॥

निववावी इंद्रियें सकळ । नातरी नव्हे मन निर्मळ ।
बाधा करिती पुढे केवळ । जन्मांतरीं परियेसीं ॥ २९ ॥

तुष्टवावया इंद्रियांसी । तुवां जन्मावें म्लेंछवंशी ।
आवडी जाहली तुझे मानसीं । राज्य भोगीं जाय त्वरित ॥ ३० ॥

ऐकोनि स्वामीचे वचन । विनवी रजक कर जोडून ।
कृपासागर श्रीगुरुराणा । उपेक्षूं नको म्हणतसे ॥ ३१ ॥

अंतरतील तुझे चरण । द्यावें माते पुनर्दर्शन ।
तुझा अनुग्रह असे कारण । ज्ञान द्यावें दातारा ॥ ३२ ॥

श्री गुरु म्हणती तयासी । वैदुरानगरीं जन्म होसी ।
भेटी देऊं अंतकाळासी । कारण असे आम्हां येणे ॥ ३३ ॥

भेटी होतांचि आम्हांसी । ज्ञान होईल तुझे मानसीं ।
न करी चिंता हो, भरंवसी । आम्हां येणे घडेल ॥ ३४ ॥

आणिक कार्याकारणेसी । अवतार होऊं परियेसीं ।
वेष धरुनि संन्यासी । नाम ‘ नृसिंहसरस्वती ‘ ॥ ३५ ॥

ऐसे तया संबोखूनि । निरोप देती जाई म्हणोनि ।
रजक लय लावोनि चरणीं । नमन करीतसे तया वेळीं ॥ ३६ ॥

देखोनि श्रीगुरु कृपामूर्ति । रजकासी जवळी पाचारिती ।
इह भोगिसी किंवा पुढतीं । राज्यभोग सांग मज ॥ ३७ ॥

रजक विनवीत श्रीपादासी । झालों आपण अपरवयासी ।
भोग भोगीन बाळाभ्यासी । यौवनी गोड राज्यभोग ॥ ३८ ॥

ऐकोनि रजकाचे वचन । निरोप देती श्रीपाद आपण ।
त्वरित जाई रे म्हणोन । जन्मांतरीं भोगी म्हणती ॥ ३९ ॥

निरोप देतांचि तये वेळीं । त्यजिला प्राण तत्काळीं ।
जन्म झाला म्लेंछकुळी । वैदुरानगरी प्रख्यात ॥ ४० ॥

ऐसी रजकाची कथा । पुढें सांगेन विस्तारता ।
सिद्ध म्हणे नामधारकातें । चरित्र झाले पुढें आणिक ॥ ४१ ॥

इतुके झालिया अवसरीं । श्रीपादराव कुरवपुरीं ।
असतां महिमा अपरांपरी । प्रख्यात जाहली परियेसा ॥ ४२ ॥

महिमा सकळ सांगतां । विस्तार होईल बहु कथा ।
पुढील आवतार असे ख्याता । सांगेन ऐक नामधारका ॥ ४३ ॥

महिमान सांगतां श्रीगुरुंचे । शक्ति कैची आमुचे वाचे ।
नवल नव्हे अमृतदृष्टीचें । स्थानमहिमा ऐसाचि असे ॥ ४४ ॥

श्रीगुरु राहती जया स्थानीं । महिमा अपार तया भुवनीं ।
विचित्र असे आख्यायनी । दृष्टांत तुज सांगेन ॥ ४५ ॥

स्थानमहिमेचा विस्तार । सांगेन ऐक मनें एकाग्र ।
प्रख्यात असे कुरवपुर । मनकामना पुरती तेथें ॥ ४६ ॥

ऐसे किती दिवसवरी । श्रीपाद होते कुरवपुरीं ।
कारण असे पुढें अवतारीं । म्हणोनि अदृश्य होती तेथेंचि ॥ ४७ ॥

आश्र्विन वद्य द्वादशी । नक्षत्र मघा, मृगराज राशी ।
श्रीपाद बैसले निजानंदेसीं । अदृश्य झाले गंगेंत ॥ ४८ ॥

लौकिकी दिसती अदृश्य आपण । कुरवपुरी असती जाण ।
श्रीपादराव निर्धारी जाण । त्रयमूर्तीचा अवतार ॥ ४९ ॥

अदृश्य होवोनि तया स्थानीं । श्रीपाद राहिले निर्गुणीं ।
अवतार व्हावया पुढें कारणी । म्हणोनि कवणा न दिसती ॥ ५० ॥

जे जन असती भक्त केवळ । त्यांसी दिसती निर्मळ ।
कुरवक्षेत्र अतिर्बळ । असे प्रख्यात भूमंडळीं ॥ ५१ ॥

श्रीपाद आहेत तया स्थानीं । दृष्टांत सांगेन विस्तारुनि ।
ऐका श्रोते सकळ जन । म्हणे सरस्वती-गंगाधर ॥ ५२ ॥

सिद्धे सांगितले नामधारकासी । तेचि कथा विस्तारेसीं ।
सांगतसे सकळिकांसी । गंगाधराचा आत्मज ॥ ५३ ॥

॥ इति श्रीगुरुचरित्रामृते परमकथाकल्पतरौ
श्रीनृसिंहसरस्वत्युपाख्याने सिद्ध-नामधारकसंवादे रजकवरप्रदानं
तथा श्रीपादनिजानंदगमनं नाम नवमोध्यायः ॥

॥ श्रीगुरुदत्तात्रेयार्पणमस्तु । श्रीगुरुदेवदत्त ॥

Leave a Reply